Muziek en theater

De Russische revolutie en de kunsten

Deze cursus is volgeboekt. Als u zich inschrijft, wordt u op een wachtlijst geplaatst.

 

"In een paar maanden tijds sprak Rusland alles uit waarover het eeuwenlang had gezwegen"

'Konstantin Paustovskij - Herinneringen aan de Russische revolutie'

Deze cursus gaat over een van de meest dramatische, maar tegelijkertijd opwindendste periode uit de geschiedenis van Rusland. Dramatisch vanwege de laatste stuiptrekkingen van het tsaristisch regime en de daarop volgende revolutie en burgeroorlog, opwindend wegens de gespannen verwachtingen over het komende, nieuwe artistieke leven. Het uitbreken van de Russische revolutie, in oktober precies honderd jaar geleden, was een immense gebeurtenis, die haast onvermijdelijk moest plaats vinden. De grote tragiek was dat de droom van een nieuwe, rechtvaardige planeet,  die velen koesterden, al snel werd vermorzeld door de daad: een meedogenloze, tirannieke onderdrukking van het Russische volk.

Na een algemene inleiding zal eerst aandacht worden geschonken aan de periode vlak voor de revolutie met haar baanbrekende ontwikkelingen binnen de kunsten. Tentoonstellingen als De Blauwe Roos, Ruitenboer en Ezelstaart openbaarden nieuwe kunststijlen, die zelfs Europa versteld deden staan. Op de Avonden van Hedendaagse Muziek speelde Prokofjev zijn nieuwe, energieke pianowerken en sloot hij zijn pré-revolutionaire periode af met zijn eerste grote opera De speler, waarvoor hij nog persoonlijk in januari 1917 toestemming zou vragen aan Dostojevskaja, "een lief oud vrouwtje van 71 jaar " (Sergej Prokofjev, Dagboek - Revoluties).
Na de revolutie werd het voor de kunstenaars steeds lastiger tegemoet te komen aan de eisen van de nieuwe machthebbers. Velen van hen waren al naar het Westen uitgeweken, anderen hadden hun diensten direct aan de Partij aangeboden, weer anderen behoorden tot de zogeheten fellow-travellers, kunstenaars, die de revolutie welwillend begroetten, maar zich nog niet direct bij het regime wilden aansluiten. Tot deze laatste groep behoorden de Serapionbroeders, een genootschap van schrijvers, dat hun kunst definieerde als "autonome schepping van de verbeelding". Onder de bezielende leiding van hun mentor Jevgeni Zamjatin schreven zij diep menselijke verhalen over de chaos van de revolutie. Ook de eerste symfonieën van Dmitri Sjostakovitsj en de werken van Vladimir Majakovski hadden als thema de Russische revolutie en de uitwerking ervan op het leven.
Het beschrijven, verklanken en uitbeelden van de Russische revolutie zou hét grote thema worden van de jonge Russische kunstenaars uit deze tijd. Over hen gaat deze cursus.

Programma

1. Inleiding - achtergronden , aanleiding en politieke context van de Russische revolutie.

2. 'De bevrijde blik' - experimenten in moderne Russische kunst (1895-1917).

3. Sergej Prokofjev - Nikolaj Mjaskovski en de 'vergeten' componisten Arthur Lourié, Nikolaj Roslavets en Alexander Mosolov.

4. Serapionbroeders - de verhalen van Jevgeni Zamjatin - Isaak Babel en de Rode Ruiterij.

5. Beelden van streven - Kunst van de Oktober revolutie.

6. Dmitri Sjostakovitsj - vroege werken en de dichter Vladimir Majakovski.

› Inschrijven niet meer mogelijk

Cursusnummer

17NG28

Docent(en)

Olffen, Karel van

karelvanolffen@hotmail.com

Cursusvorm

6 colleges

Data

Maandag 30 oktober t/m 4 december 2017

Tijd

13.15-15.30 uur

Cursusprijs

€ 150,00

Cursusmateriaal

Syllabus, verkrijgbaar bij de docent. Kosten ca. € 12,00. De powerpoints bij dit college worden niet ter beschikking gesteld op de website van de Senioren Academie.

Uiterste inschrijfdatum

16 October 2017

Bijzonderheden

Maximaal 50 deelnemers, plaatsing op volgorde van inschrijving.

Konstantin Yuon, 'Een nieuwe planeet' (1921)